มโนราห์

ประวัติมโนราห์ ศิลปะการแสดงที่ควนค่าแก่การอนุรักษ์

มโนราห์ (Menora) เป็นละครรำประเภทหนึ่งที่มีต้นกำเนิดในภาคใต้ของประเทศไทย และมีการเล่นในตอนเหนือของมาเลเซียและจังหวัดทางภาคใต้ของประเทศไทย คุณสมบัติพื้นฐานของการแสดงประกอบไปด้วย การดำเนินเรื่องที่ยาว รำด้วยตัวละครหลัก การภาวนานั้นเกิดขึ้นจากการเคลื่อนไหวของขาแขนและนิ้วอย่างช้าๆ การแสดงละครของมโนราห์ที่น่าทึ่งนั้น มาจากตำนานของมโนราห์ไทยที่ได้มาจากนิทานชาดกพุทธ ซึ่งมาเลย์ได้รับไปใช้ในวัฒนธรรมของตนเมื่อหลายศตวรรษก่อน

มโนราห์ สามารถอ่านออกเสียงได้หลายอย่าง บางคนอาจออกเสียงเป็น โนรา หรือ มโนรา ก็ตามแต่ที่จะสะดวก มันเป็นศิลปะการแสดงที่สืบทอดมาอย่างยาวนานของประเทศไทย เชื่อกันว่าถือกำเนิดขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา โดยในสมัยนั้นนิยมการเล่นละครชาตรีเป็นอย่างยิ่ง จึงได้หยิบนำเรื่องราวต่างๆ มาดัดแปลงให้เป็นละครชาตรีไปเสียหมด โดยเฉพาะ “พระสุธน-มโนราห์” แต่กำเนิดจริงๆของ “รำโนรา” เชื่อกันว่าเป็นการดัดแปลงการแสดงของอินเดีย ซึ่งเมื่อเทียบดูกับท่าทางจะเห็นได้ว่ามีความคล้ายคลึงกันเล็กน้อย

ต้นกำเนิดของมโนราห์

มโนราห์
ศิลปะการแสดงที่ควนค่าแก่การอนุรักษ์

ทุกวันนี้เราเชื่อว่า “โนรา” มีต้นกำเนิดจริงอยู่ที่เมืองพัทลุง โดยมีเจ้าเมืองที่ชื่อ “พระยาสายฟ้าฟาด” มีลูกสาว 1 คนนามว่า “ศรีมาลา” เธอเป็นที่โปรดปรานของบิดาเป็นอย่างมาก เพราะสามารถร่ายรำได้อย่างงดงาม อยู่มาวันหนึ่งเธอเกิดตั้งท้องขึ้นโดยไม่มีสาเหตุ เชื่อกันว่าศรีมาลาท้องกับเทวดา เจ้าเมืองจึงโกรธใหญ่สั่งให้เอาลูกของตัวเองไปลอยแพในทะเล วันหนึ่งเธอก็ลอยไปที่เกาะแห่งหนึ่ง ได้ให้กำเนิดบุตรชายที่อุ้มท้องมาอย่างปริศนา และตั้งชื่อให้ว่า “เทพสิงหล” เมื่อเติบโตก็สามารถรำได้งดงามดั่งผู้เป็นแม่ เรื่องไปถึงหูพระยาสายฟ้าฟาดเข้า จึงส่งคนมาเชิญไปแสดงที่เมือง ซึ่งหลังจากที่เจ้าเมืองรู้ความจริงก็ได้ยอมรับมโนราห์เข้ามาอยู่ในราชสำนักตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

เครื่องแต่งกายของโนรานั้นประกอบไปด้วยทั้งหมด 14 ชิ้น ในการทำขึ้นมาแต่ละอย่างต้องผ่านขั้นตอนที่ซับซ้อน ซึ่งเป็นศิลปะการทำชุดที่สืบทอดมาจากอดีต เพื่อให้คงความงามและประณีตเหมือนอย่างที่ควรจะเป็น ถึงแม้ว่าจะหาซื้อชุดมโนราห์ได้จากร้านค่าทั่วไป แต่มันก็ไม่ได้มีความเหมือนกันเลย ทำให้บรรดาลูกหลานที่ต้องการจะอนุรักษ์ศิลปะที่งดงามเหล่านี้ให้สืบทอดต่อไปอีกยาวนาน จึงร่วมมือกันสานต่อความรู้ในการทำชุดร้อยลูกปัดของมโนราห์ ถือเป็นการช่วยสร้างรายได้ให้แก่ชุมชน แถมยังได้สืบทอดวัฒนธรรมที่ดีงามสืบต่อไป

About the Author

admin