นาฏศิลป์จีน

มารู้จักองค์ประกอบนาฏศิลป์จีน มีอะไรบ้าง และน่าสนใจอบ่างไร

นาฏศิลป์ของจีนนั้น อาจมีความเก่าแก่มากที่สุด เพราะมันมีจุดเริ่มต้นเมื่อประมาณ 2 พันปีก่อน มันมีลักษณะคล้ายกับนาฏศิลป์ของประเทศอื่นๆ คือการที่มันพัฒนามาจากการฟ้อนรำในแบบโบราณ ซึ่งสมัยก่อนถูกใช้ประกอบพิธีทางไสยศาสตร์ ก่อนที่จะมีการคิดภาษาพูดขึ้นมาใช้ นับจากนั้นก็ได้รับการพัฒนามาอย่างต่อเนื่องจนกลายมาเป็นละครรูปแบบต่างๆ ที่เรารู้จักกันดีอย่างเช่น “งิ้ว” ถือเป็นศิลปะที่ได้ผ่านการพัฒนามาหลายชั่วอายุคน จนกลายเป็นการแสดงประจำชาติที่มีความสง่าสงาม มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ไม่เหมือนใคร

จุดกำเนิดของนาฏศิลป์เริ่มขึ้นจากการแสดงในพิธีทางศาสนา เพื่อใช้เป็นการบรรเทาความเจ็บไข้ และความทุกข์ทรมมาน จนกระทั่งเข้าสมัยราชวงศ์โจว ศิลปะของจีนได้พัฒนาจนมีความหลากหลายมากยิ่งขึ้น ไม่ว่าจะเป็น ละครใบ้ การเล่านิทาน ฯลฯ ในช่วงนี้จะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ การแสดงสำหรับในราชสำนัก กับการแสดงโดยชาวบ้าน ก่อนที่จะได้เป็นที่แพร่หลายในรางวงศ์ เนื่องจากมีการจัดตั้งวิทยาลัยการละครขึ้นโดย จักรพรรดิมิ่งฮวง

การแสดงนาฏศิลป์จีนนั้นต้องเป็นคนที่ได้รับการฝึกมาอย่างดี มีความสามารถรอบด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านการร้องเพลง เต้นรำ ร่างกายที่แข็งแรง รวมถึงความจำที่ดีเยี่ยม เพื่อที่จะแสดงออกมาได้อย่างสมบูรณแบบที่สุด เพราะการแสดงของจีนจะต้องเล่นตามบททุกอย่าง ภายหลังได้มีการนำแสดงชายมาแต่งเป็นหญิง เพราะเชื่อว่าผู้ชายสามารถสวมบทบาทได้ดีกว่าผู้หญิง ก่อนที่จักรพรรดิเฉียนหลงสั่งให้ปรับปรุงท่าทางใหม่ จนเกิดกลายเป็นการแสดงอุปรากรจีนอย่างที่เราคุ้นตา ลองมาดูการแสดงแต่ละแบบของนาฏศิลป์จีนกันดีกว่า

อุปรากรจีน (งิ้ว)

การแสดงงิ้วเป็นการแสดงที่เน้นดนตรี ขับร้อง ศิลปะการต่อสู้ การแสดงอารมณ์ นักแสดงจะต้องมีทักษะรอบได้ ไม่ว่าจะเป็นน้ำเสียงที่ไพเราะ มีความอดทนอดกลั้น มีความจำที่ดีเลิศ โดยองค์ประกอบที่สำคัญของการแสดงงิ้วประกอบไปด้วย

  • 1.บทบาทตัวละคร ในเรื่องจะแบ่งออกเป็น 2 ตัว คือ “บู๊” กับ “บู๋น” โดยฝ่ายที่รับบทเป็นบู๊จะรับหน้าที่ในการแสดงกายกรรม ในขณะที่บุ๋นรับหน้าที่ขับร้องเพลง
  • 2.เทคนิคการแสดง นักแสดงจะต้องเคลื่อนไหวให้มีจังหวะที่งดงาม ทุกการเคลื่อนไหวจะไม่เสียเปล่า เพื่อเป็นการสื่อความหมายกับละครใบ้
  • 3.เครื่องแต่งกาย ชุดมีอยู่มากมายที่ต้องแต่งตัวตามเนื้อเรื่อง เช่น ชุดจักรพรรดิ ชุดนักรบ
  • 4.เครื่องดนตรี เครื่องดนตรีประกอบไปด้วย บู๊ และ บุ๋น ได้แก่ ซอ ปักกิ่ง กรับ กลองหนัง ฆ้องใหญ่ ฆ้องชุด ฯลฯ
  • 5.เวที และอุปกรณ์ ในสมัยก่อนเวทีมักจะถูกทำขึ้นจากวัสดุที่หาได้ตามง่าย คือ “อิฐ” หรือ “หิน”

ระบำพัด

พัดไม่ได้มีความโดดเด่นในประเทศจีนเลย แต่พวกเขามีบทบาทสำคัญในการเต้นรำจีนมาก การแสดงแบบนี้มีประวัติมายาวนาน แต่มีการบันทึกไว้เมื่อสมัยราชวงศ์ฮั่น นักแสดงจะรำไปพร้อมกับการโบกสะบัดพัดด้วยท่าทางที่สง่างาม เช่นเดียวกับการรำกระบี่ มันถูกพบเห็นได้ในพิธีกรรมต่างๆ แต่ชาวบ้านก็มักจะนำมาแสดงเพื่อความสนุกสนาน

ระบำกระบี่

การรำกระบี่นั้น อยู่ในรากเหง้าของวัฒนธรรมชาวจีนมาตั้งแต่สมัยอดีต ถูกพัฒนามาเพื่อให้ทหารออกกำลังกาย หากจะให้เปรียบเทียบก็เหมือนการเต้นแอโรบิกในปัจจุบัน มันเป็น 1 ใน 4 ระบำโบราณของจีน บ่อยครั้งที่มักจะนำพู่มาติดที่ด้ามของกระบี่ เพื่อเพิ่มลูกเล่นให้กับการแสดงให้ดูน่าสนใจมากยิ่งขึ้น

ระบำนกยูง

ระบำประเภทนี้มีถิ่นกำเนิดในมณฑลยูนนาน เป็นจังหวัดในประเทศจีนที่มีพรมแดนติดกับเวียดนาม ลาว และพม่า ระบำนกยูงนี้เป็นที่โด่งดังอย่างมากในแถบเอเชีย มันมีความหมายสื่อถึง สวรรค์ ความสงบ ความสง่างาม และความโชคดี รูปแบบการเคลื่อนไหวจะเป็นการเลียนแบบนกยูง ซึ่งจะเริ่มตั้งแต่การตื่น การออกหาอาหาร การอาบน้ำในแม่นำ ในตอนท้ายที่สุดก็จะบินออกไป

About the Author

admin